กลูเตน (Gluten)

เป็นชื่อของโปรตีนชนิดหนึ่งที่ทำหน้าที่เป็นเสมือน 'กาว’ ในการเชื่อมส่วนของอาหารไว้ด้วยกัน พบได้ในอาหารหลายชนิด โดยเฉพาะในธัญพืชกลุ่ม ดังต่อไปนี้

      ·      ข้าวสาลี

      ·      ข้าวไรย์

      ·      ข้าวบาร์เลย์

      ·      ทริทีเคลี (Triticale)⁽¹⁾

นอกจากนี้ กลูเตนสามารถพบได้ในอาหารทั่วไป รวมถึงยาเม็ดหรือยาแคปซูลบางชนิด ดังนั้นหากคุณจำเป็นต้องหลีกเลี่ยงกลูเตน จึงควรศึกษาฉลากสินค้าหรือฉลากยาอย่างละเอียดก่อนรับประทานทุกครั้ง

หอสมุดแพทย์แห่งชาติในประเทศสหรัฐอเมริกาได้แนะนำ 2 แหล่งข้อมูลหลัก ที่คุณสามารถศึกษาองค์ประกอบในยาต่างๆ ได้ คือ Pillbox และ DailyMed แต่ต้องคำนึงไว้เสมอว่า ไม่ใช่ยาทุกชนิดที่จะมีรายละเอียดชี้แจง ดังนั้น ทางที่ดีที่สุดคือการปรึกษาแพทย์ว่ายาที่คุณได้รับมีกลูเตนเป็นองค์ประกอบหรือไม่

การรับประทานอาหารปราศจากกลูเตน

การรับประทานอาหารปราศจากกลูเตน คือการรับประทานอาหารที่มีปริมาณกลูเตนอยู่น้อยมาก มักใช้เป็นส่วนหนึ่งในการรักษาโรคเซลีแอค (Celiac disease) เนื่องจากโรคเซลิแอค เป็นภาวะที่เกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย ส่งผลให้ลำไส้เล็กของผู้ป่วยได้รับความเสียหาย ทำให้เมื่อร่างกายของผู้ป่วยกลุ่มนี้ได้รับกลูเตน จะทำให้สำไส้เล็กเกิดการอักเสบ และอาจส่งผลในระยะยาวให้เกิดความเสียหายต่อผนังสำไส้เล็ก ทำให้ร่างกายดูดซึมสารอาหารได้ไม่เต็มที่ มีผลทำให้เกิดปัญหาสุขภาพต่าง ๆ ตามมา เช่น กระดูกพรุน มีบุตรยาก เส้นประสาทเสียหาย หรือชัก เป็นต้น

นอกเหนือจากโรคเซลีแอคแล้ว ยังมีคนอีกกลุ่มหนึ่งซึ่งร่างกายไวต่อกลูเตนมากกว่าปกติ แต่ไม่ถึงขั้นเป็นโรค เมื่อคนกลุ่มนี้ได้รับกลูเตน จะทำให้รู้สึกไม่สบายท้อง และอาการจะดีขึ้นเมื่อรับประทานอาหารปราศจากกลูเตน

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา มีกระแสเกี่ยวกับการรับประทานอาหารปราศจากกลูเตนมากขึ้น ด้วยเหตุผลอื่นๆ นอกเหนือจากปัญหาการแพ้กลูเตน เช่นเพื่อการลดน้ำหนัก เพื่อการสร้างพลังงาน เพื่อการรักษาภาวะออทิสติก หรือบางคนอาจเชื่อว่าช่วยทำให้ร่างกายแข็งแรงขึ้น แต่จนถึงปัจจุบันยังไม่มีงานวิจัยหรือหลักฐานที่แสดงความเกี่ยวข้องกันระหว่างการรับประทานอาหารปราศจากกลูเตนกับผลที่เกิดขึ้น

ก่อนการหลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารที่มีกลูเตน ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเสมอ เพื่อให้แน่ใจว่าไม่มีภาวะขาดสารอาหาร เนื่องจากอาหารหลายชนิดที่มีกลูเตนเป็นองค์ประกอบ มีสารอาหารอื่นที่จำเป็นต่อร่างกายด้วย เช่น วิตามินบี  กรดโฟลิก และไฟเบอร์ ซึ่งการได้รับสารอาหารที่จำเป็นเหล่านี้จากอาหารอื่นจะสามารถช่วยชดเชยการขาดสารอาหารจากการกินอาหารปราศจากกลูเตนได้

อาหารปราศจากกลูเตน

อาหารที่ปราศจากกลูเตนตามธรรมชาติ หมายถึง หากอาหารเหล่านี้ไม่ผ่านกระบวนการผลิตใดๆ และไม่มีการปรุงแต่งรสชาติหรือใส่สารกันเสียที่มีส่วนผสมของกลูเตน อาหารเหล่านี้จะปราศจากกลูเตนโดยสิ้นเชิง ซึ่งมีอาหาร ดังต่อไปนี้

          ·           ถั่วชนิดต่างๆ

          ·           เมล็ดพืช

          ·           เนื้อสัตว์ สัตว์ปีก และอาหารทะเล

          ·           ผักและผลไม้สด

          ·           ผลิตภัณฑ์จากนม

ส่วนอาหารประเภทแป้งที่ปราศจากกลูเตน ได้แก่

          ·        ข้าว ข้าวฟ่าง ข้าวโพด มันฝรั่ง

          ·        แป้งข้าวเจ้า แป้งข้าวเหนียว แป้งมันสำปะหลัง แป้งข้าวฟ่าง แป้งท้าวยายม่อม แป้งซอร์กัม⁽²⁾

          ·        ถั่วเหลืองหรือแป้งจากถั่วอื่นๆ

          ·        แป้งจากผักโขม (Amaranth)

          ·        บัควีท (Buckwheat)⁽³⁾

          ·        คอร์นมีล (Cornmeal)⁽⁴⁾

          ·        เมล็ดแฟล็ก (Flax)

          ·        โฮมินี (Hominy)⁽⁵⁾

          ·        ควินัว (Quinoa)⁽⁶⁾

  (1)ทริทิเคลี คือ พืชลูกผสมระหว่างข้าวสาลีกับข้าวไรย์
  (2)แป้งซอร์กัม คือ แป้งจากการบดเมล็ดซอร์กัม
  (3)บัควีท คือ พืชชนิดหนึ่ง เมื่อนำเมล็ดมาทำเป็นแป้งจะมีกลิ่นคล้ายแป้งสาลี นิยมนำมาประกอบอาหาร
  (4)คอร์นมีล คือ แป้งที่ทำจากข้าวโพดรูปแบบหนึ่งลักษณะแตกต่างจากแป้งข้าวโพด
  (5)โฮมินี คือ ผลิตภัณฑ์แปรรูปจากเมล็ดข้าวโพดรูปแบบหนึ่ง จัดเป็นอาหารอเมริกันพื้นเมือง
  (6)ควินัว คือ พืชชนิดหนึ่งในตระกูลหัวบีท พบมากในทวีปอเมริกาใต้

   ข้อมูลจาก https://www.honestdocs.co/what-is-a-gluten-free-diet

                   https://www.youtube.com/watch?v=X23iHvlYBQE